3 - و قسم به پدر و فرزندش ( ابراهيم خليل و اسماعيل ذبيح ) . 4 - كه ما انسان را در رنج آفريديم ( و زندگى او مملو از رنجها است ) . 5 - آيا او گمان مىكند كه هيچكس قادر نيست بر او دست يابد ؟ ! 6 - مىگويد : مال زيادى را ( در كارهاى خير ) تلف كرده‌ام ! 7 - آيا گمان مىكند هيچكس او را نديده ( و نمىبيند ) ؟ تفسير : سوگند به اين شهر مقدس سنت قرآن در بسيارى از موارد بر اين است كه بيان حقايق بسيار مهم را با سوگند شروع مىكند ، سوگندهايى كه خود نيز سبب حركت انديشه و فكر و عقل انسان است ، سوگندهايى كه ارتباط خاصى با همان مطلب مورد نظر دارد . در اينجا نيز براى بيان اين واقعيت كه زندگى انسان در دنيا توأم با درد و رنج است از سوگند تازه اى شروع مىكند و مىفرمايد : « قسم به اين شهر مقدس شهر مكه « ( * ( لا أُقْسِمُ بِهذَا الْبَلَدِ ) * ) » . « شهرى كه تو ساكن آن هستى » ( * ( وَأَنْتَ حِلٌّ بِهذَا الْبَلَدِ ) * ) . گرچه در اين آيات نام « مكه » صريحا نيامده است ، ولى با توجه به مكى بودن سوره از يك سو ، و اهميت فوق العاده اين شهر مقدس از سوى ديگر ، پيدا است كه منظور همان مكه است ، و اجماع مفسران نيز بر همين است . البته شرافت و عظمت سرزمين مكه ايجاب مىكند خداوند به آن سوگند

--> ( 1 ) « لا » در اينجا « زائده » است و براى تاكيد آمده ، البته طبق تفسير ديگرى احتمال دارد « لا » نافيه باشد ( در اين زمينه توضيح بيشترى در آغاز سوره قيامت نيز داده شده است ) .